استاد تمام دانشگاه تهران – بنیان‌گذار پارادوکس‌درمانی (PTC) – پراستنادترین دانشمند ایرانی در علوم انسانی

۱. معرفی و جایگاه علمی

دکتر محمدعلی بشارت دکتری و فوق‌دکتری خود را در رشتهٔ روان‌شناسی بالینی از دانشگاه یونیورسیتی کالج لندن (UCL) اخذ کرده است. وی استاد تمام دانشگاه تهران و بنیان‌گذار روش پارادوکس‌درمانی (Paradox Therapy – PTC) در ایران است.

او طی چند سال متوالی به‌عنوان پراستنادترین دانشمند ایرانی در حوزهٔ علوم انسانی معرفی شده و از برجسته‌ترین پژوهشگران روان‌شناسی سلامت، زوج‌درمانی و سکس‌درمانی در ایران به شمار می‌رود.

دکتر بشارت تاکنون بیش از ۲۰۰ مقالهٔ علمی داخلی و بین‌المللی و چندین کتاب تخصصی تألیف و ترجمه کرده است.

 

۲. حوزه‌های تخصصی و پژوهشی

  • روان‌شناسی بالینی
  • سکس‌درمانی و زوج‌درمانی
  • روان‌شناسی سلامت
  • استحکام من (Ego Strength)
  • کمال‌گرایی مثبت و منفی
  • تنظیم هیجان
  • اختلالات اضطرابی و افسردگی
  • مدل‌سازی ساختاری و پژوهش‌های کمی و کیفی

 

۳. فعالیت‌های علمی (۱۴۰۲–۱۴۰۱)

مقالات علمی سال ۱۴۰۲

  • نقش میانجی‌گر استحکام من در رابطهٔ کمال‌گرایی و نشانه‌های وسواس رابطه‌ای
  • تحولات تاریخی اختلال افسردگی مهاد (مقالهٔ مروری روایتی)

برخی از مقالات علمی 

  • سنجش و مقایسهٔ اثربخشی پارادوکس‌درمانی و واقعیت‌درمانی در زنان دارای ضایعهٔ نخاعی
  • نقش واسطه‌ای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در رابطهٔ استحکام من و سازش‌یافتگی اجتماعی
  • نقش تعدیل‌کنندهٔ تنظیم هیجان در رابطهٔ کمال‌گرایی معنوی/مذهبی و سلامت روان
  • مطالعهٔ کیفی عوامل مؤثر بر رفتار سفر شهری زنان (انتشار در Transport Policy)
  • اثربخشی پارادوکس‌درمانی بر افسردگی، اضطراب و استرس در افراد دارای ضایعهٔ نخاعی
  • ارائهٔ پرسشنامهٔ ۴۰ سؤالی کمال‌گرایی مثبت و منفی
  • رابطهٔ گشودگی به تجربه و هوش با میل جنسی (انتشار در Journal of Sexual Health Psychology)
  • پیش‌بینی سنکوپ وازوواگال براساس توجه درون‌پرداز و حساسیت اضطرابی
  • اثربخشی مداخلهٔ ذهن‌سازه‌محور در درمان چاقی
  • پیش‌بینی سازگاری اجتماعی براساس سبک دلبستگی و تنظیم هیجان

 

۴. طرح‌های کاربردی

  • سنجش اثربخشی دورهٔ تربیت درمانگر بر اساس مدل PTC برای روان‌شناسان و مشاوران

 

۵. افتخارات

  • پژوهشگر برجسته
  • پژوهشگر نمونه
  • تقدیر در دومین کنگرهٔ ملی انجمن روان‌شناسی خانواده ایران
  • تقدیر در هفتمین جشنوارهٔ بین‌الملل دانشگاه تهران

 

۶. راهنمایی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها (نمونه‌ها)

کارشناسی ارشد

  • نقش واسطه‌ای استحکام من و تنظیم هیجان در رابطهٔ سبک دلبستگی و سازگاری اجتماعی
  • اثربخشی زوج‌درمانی پارادوکسی (PTC) بر تعارضات زناشویی و سلامت روان
  • پیش‌بینی سازگاری زناشویی در بیماران مبتلا به سرطان

دکتری

  • مدل‌یابی ارتباط استحکام ذهنی و واکنش‌های هیجانی منفی به شکست در رزمی‌کاران
  • مقایسهٔ ارتباطات کارکردی مغز در حالت استراحت و توجه درون‌پرداز در مبتلایان به سنکوپ وازوواگال

 

۷. آثار و تألیفات دکتر بشارت

کتاب‌های تألیفی

  • پارادوکس + برنامه زمانی = درمان
  • مدل کامل درمان اختلال‌های روان‌شناختی (PTC) – نشر رشد
  • پارادوکس + برنامه زمانی = زوج‌درمانی
  • مدل کامل زوج‌درمانی به روش PTC – نشر رشد
  • فراسوی پزشکی: جنبه‌های روانی–اجتماعی سرطان کودکی – با منیژه فیروزی – نشر سبا

کتاب‌های ترجمه‌شده

  • مدل‌های آسیب‌شناسی روانی – دیلیس دیویس و بوگرا دینش – دانشگاه تهران
  • آزمون‌های شخصیت – لوئیس جاندا – نشر آییژ
  • آموزش مؤثر: روش تدریس کارآمد – رینولدز و مویس – نشر رشد
  • راهنمای بیماران افسرده برای درمان به روش CBASP – جیمز مک‌کالوف – نشر تبلور
  • مشارکت در تألیف روان‌شناسی: عرصه‌ها و دیدگاه‌ها – نشر سمت

 

۸. جمع‌بندی

دکتر محمدعلی بشارت یکی از اثرگذارترین روان‌شناسان معاصر ایران است؛ پژوهشگری که:

  • روش درمانی پارادوکس‌درمانی (PTC) را بنیان گذاشت،
  • در حوزهٔ روان‌شناسی سلامت و زوج‌درمانی آثار ماندگار ارائه کرد،
  • بیش از ۲۰۰ مقالهٔ علمی منتشر نمود،
  • و نسل بزرگی از پژوهشگران و درمانگران را تربیت کرد.

او از چهره‌های شاخص روان‌شناسی ایران و یکی از مهم‌ترین نام‌ها در علوم انسانی معاصر است.