Dr. Mahmoud Mansour - psyedu- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
چهره ماندگار روانشناسی ایران، استاد برجسته روانشناسی بالینی و تحولی ( اراک ۱۳۰۹ – ۱۴۰۰)
۱) زندگی و تحصیلات
دکتر منصور از نسل طلایی روان‌شناسان ایرانی است که آموزش خود را در معتبرترین مراکز علمی جهان گذراند:
- تولد: ۱۳۰۹، اراک
- وفات: ۱۴۰۰
- تحصیلات متوسطه: دبیرستان دارالفنون تهران
- رتبه اول کنکور اعزام به اروپا
- تحصیل در دانشگاه ژنو – مؤسسه ژان ژاک روسو
- دیپلم عمومی مقدماتی
- دیپلم روانشناسی ژنتیک
- لیسانس روانشناسی عمومی و تحولی
- گواهی روانشناسی تجربی
- دیپلم روانشناسی بالینی
- دیپلم کاربرد روانشناسی در راهنمایی حرفه‌ای
- دکترای روانشناسی ژنتیک و بالینی
- استاد راهنما: ژان پیاژه
- رساله او در حوزه روانشناسی تجربی و بالینی زیر نظر پیاژه نوشته شد.
این مسیر تحصیلی، او را به یکی از معتبرترین متخصصان روانشناسی تحولی و بالینی در ایران تبدیل کرد.
۲) زندگی حرفه‌ای و سازمانی
دکتر منصور در مهم‌ترین نهادهای علمی کشور نقش‌آفرینی کرد:
سمت‌ها و مسئولیت‌ها
- روان‌شناس مرکز روان‌شناختی دانشگاه پلی‌تکنیک
- روان‌شناس بالینی کانون هدایت کودک
- رئیس مرکز مشاهدات روانی
- استادیار دانشگاه تهران (۱۳۴۴)
- دانشیار (۱۳۴۸)
- استاد دانشگاه تهران (۱۳۵۴)
- رئیس مرکز تحقیقات دانشسرای عالی
- استاد دانشگاه آزاد – علوم و تحقیقات
مدیریت‌ها
- مدیریت گروه مبانی روانی (سه دوره)
- رئیس مرکز مشاهدات روانی
- رئیس مؤسسه تحقیقات دانشسرای عالی
عضویت‌ها
- عضو هیأت ممیزه دانشگاه تهران
- عضو شورای انتشارات دانشگاه تهران
- عضو شورای عالی انجمن اولیا و مربیان
- عضو اتحادیه بین‌المللی روانشناسی
- عضو اتحادیه بین‌المللی بهداشت روانی
- عضو انجمن بین‌المللی روانشناسی کاربردی
۳) فعالیت‌های آموزشی
دکتر منصور یکی از بنیان‌گذاران آموزش روانشناسی بالینی در ایران است.
تدریس در دوره کارشناسی
- روانشناسی ژنتیک
- بزهکاری کودکان و نوجوانان
- روانشناسی مرضی
- بهداشت روانی
- شخصیت
- آزمون‌های تشخیص اختلالات
تدریس در دوره کارشناسی ارشد
- روانشناسی بالینی (برای نخستین بار در ایران – ۱۳۴۶)
- راهنمایی حرفه‌ای
- فرآیندهای روانی
تدریس در دوره دکتری
- روانشناسی مرضی
- روانشناسی بالینی تحولی
- شخصیت
او بیش از ۵۰ رساله کارشناسی ارشد و دکتری را راهنمایی کرده است.
۴) مشارکت بین‌المللی
حضور گسترده او در کنگره‌های جهانی نشان‌دهنده جایگاه بین‌المللی اوست:
- کنگره جرم‌شناسی کاراکاس
- کنگره پیشرفت‌های آموزشی IEA
- کنگره‌های سالانه IEA در فرانکفورت، آمستردام، بوداپست
- کنگره پیشگیری جنایی پاریس
- کنگره جهانی مسائل روانی – کپنهاک
- کنگره جهانی روان‌پزشکی – پاریس
- کنگره جهانی روانشناسی – مونترال
- کنگره جهانی بهداشت روانی – هلسینکی
- کنگره جهانی روانشناسی – استکهلم
این سطح از مشارکت، او را در ردیف چهره‌های بین‌المللی روانشناسی ایران قرار می‌دهد.
۵) آثار و تألیفات
دکتر منصور آثار متعددی در حوزه روانشناسی تحولی، بالینی و شخصیت دارد. برخی از مهم‌ترین کتاب‌ها:
- احساس کهتری
- روانشناسی ژنتیک
- بزهکاری کودکان و نوجوانان
- شخصیت: ساخت، پدیدآیی و تحول
- گفت‌وگوهای آزاد با ژان پیاژه
- دیدگاه پیاژه در گستره تحول روانی
- روانشناسی بالینی
- بیماری‌های روانی
- نقاشی کودکان و تست ترسیم خانواده
- لغت‌نامه روانشناسی
- روانشناسی ژنتیک ۲
- ده مقاله درباره مسائل روانی و پرورشی کودکان و نوجوانان
۶) فعالیت‌های پژوهشی
پژوهش‌های شخصی
- پیشگیری بزهکاری
- نارساخوانی در کودکان ایرانی
- تحول روانشناسی در ایران
- روانشناسی رانندگی
- رفورم آموزشی و بهداشت روانی
پژوهش‌های مصوب
- تحول کودکان ایرانی بر اساس تحلیل بالینی
- توان ذهنی و درک مفاهیم در دانش‌آموزان
- همکاری در طرح‌های بین‌المللی IEA
۷) مدیریت نشریات
- مدیر مجله تحقیقات تربیتی دانشسرای عالی
- مدیر مجله «نمای تربیت» – یونسکو
- مدیر بولتن روانشناسی دانشسرای عالی
- سردبیر مجله روانشناسی (شش شماره اول)
- سردبیر و صاحب‌امتیاز مجله علوم روان‌شناختی (از ۱۳۸۰)
۸) جوایز و افتخارات
- چهره ماندگار روانشناسی (۱۳۸۲)
- کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۹) – کتاب شخصیت
- کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۹) – روانشناسی ژنتیک
- جایزه بهترین کتاب سال – پیشرفت مدارس در پرتو تحول روش‌های آموزش و پرورش
۹) جمع‌بندی: جایگاه دکتر محمود منصور
اگر بخواهیم نقش او را در یک جمله خلاصه کنیم:
دکتر محمود منصور یکی از بنیان‌گذاران روانشناسی بالینی و تحولی ایران، شاگرد برجسته ژان پیاژه، و از اثرگذارترین استادان تاریخ روانشناسی ایران است.
او سه میراث ماندگار بر جای گذاشت:
- توسعه روانشناسی بالینی و تحولی در ایران
- تربیت نسل‌های متعدد روان‌شناسان برجسته
- تألیف و ترجمه آثار مرجع در روانشناسی ژنتیک، بالینی و شخصیت