Dr. Heydarali Hooman - psyedu- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
روان‌شناس، روان‌سنج و پیشگام کاربرد آمار در علوم رفتاری
دکتر حیدرعلی هومن (۲ مهر ۱۳۱۱، شیراز – ۱۲ آذر ۱۳۹۱، تهران) روان‌شناس و روان‌سنج برجستهٔ ایرانی بود که از او به‌عنوان پدر روان‌سنجی ایران و یکی از مهم‌ترین چهره‌های توسعهٔ کاربرد آمار در علوم تربیتی و روانشناسی یاد می‌شود. وی در ۱۲ آذر ۱۳۹۱ در سن ۸۰ سالگی بر اثر نارسایی تنفسی در تهران درگذشت.
پژوهش‌های دکتر هومن عمدتاً در حوزه‌های آمار، روش تحقیق، مدل‌سازی آماری، روان‌سنجی و پژوهش کیفی متمرکز بود. او به‌دلیل استانداردسازی آزمون هوش ملی تهران–استنفورد–بینه موفق به دریافت جایزهٔ خوارزمی شد. همچنین سه اثر مهم او با عنوان‌های شناخت روش علمی، تحلیل داده‌های چندمتغیری و آمار استنباطی به‌عنوان کتاب برگزیدهٔ سال معرفی شده‌اند.
کتاب‌شناسی دکتر هومن
۱. آثار تألیفی
- مدل‌یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزار لیزرل – نشر سمت
- راهنمای عملی پژوهش کیفی – نشر سمت
- تحلیل داده‌های چندمتغیری در پژوهش رفتاری – پیک فرهنگ
- استنباط آماری در پژوهش رفتاری – نشر سمت
- شناخت روش علمی در علوم رفتاری – نشر سمت
- آمار توصیفی در علوم رفتاری – پیک فرهنگ
- اندازه‌گیری‌های روانی و تربیتی (فن تهیهٔ آزمون و پرسشنامه) – نشر پارسا
- راهنمای عملی تدوین پایان‌نامهٔ تحصیلی – پیک فرهنگ
- ریاضیات پایهٔ آمار و احتمال – پیک فرهنگ
- تحلیل تناظر و کاربردهای آن – نشر سمت
۲. آثار ترجمه‌ای و مشارکتی
- راهنمای عملی تهیه و نمایش جدول‌های آماری در پژوهش رفتاری – ترجمهٔ مشترک
- راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی – نشر سمت
- پایه‌های اساسی نظریهٔ سؤال–پاسخ (IRT) – با همکاری فرانک بیکر و علی عسگری
- واژه‌نامهٔ روانشناسی و روان‌پزشکی (فارسی–انگلیسی) – با همکاری گروهی از متخصصان
۳. پژوهش‌های کاربردی و بین‌رشته‌ای
- بررسی نقش آموزش روش‌های شناختی–رفتاری و آرام‌سازی در کاهش اضطراب جنسی
- بررسی سلسله‌مراتب ارزش‌ها در میان دانشجویان متقاضی تحصیل در خارج از کشور
- اختلالات عملکرد جنسی در بیماران افسرده تحت دارودرمانی
- کیفیت زندگی، ادراک بیماری و سبک‌های دلبستگی بیماران سالمند مبتلا به دیابت
- تأثیر موسیقی بر تمرکز و توجه کودکان مبتلا به ADHD
این آثار در قالب چاپ اول و دوم توسط ناشران مختلف منتشر شده‌اند.
جوایز و افتخارات
جوایز ملی
- جایزهٔ خوارزمی برای استانداردسازی آزمون هوش ملی تهران–استنفورد–بینه
- کتاب برگزیدهٔ سال برای آثار:
- شناخت روش علمی
- تحلیل داده‌های چندمتغیری
- آمار استنباطی
جوایز کتاب فصل
- ۱۳۸۶: کیفیت زندگی بیماران سالمند مبتلا به دیابت – برگزیدهٔ سومین دورهٔ کتاب فصل
- ۱۳۸۸: اختلالات عملکرد جنسی در بیماران افسرده – برگزیدهٔ هشتمین دورهٔ کتاب فصل
- ۱۳۸۹: نقش آموزش شناختی–رفتاری در کاهش اضطراب جنسی – برگزیدهٔ پانزدهمین دورهٔ کتاب فصل
- ۱۳۹۱: تأثیر موسیقی بر تمرکز کودکان مبتلا به ADHD – برگزیدهٔ بیست‌ویکمین دورهٔ کتاب فصل
- ۱۳۹۲: واژه‌نامهٔ روانشناسی و روان‌پزشکی – برگزیدهٔ بیست‌وششمین دورهٔ کتاب فصل