about Dr. afrooz - psyedu- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
چهره ماندگار روانشناسی ایران، استاد ممتاز دانشگاه تهران، بنیان‌گذار سازمان نظام روانشناسی
۱) زندگی و تحصیلات
- تولد: ۵ آذر ۱۳۲۹
- ورود به دانشگاه تهران: مهر ۱۳۴۸
- فارغ‌التحصیل کارشناسی روانشناسی: بهمن ۱۳۵۱ – رتبه اول
- تحصیل در آمریکا:
- دانشگاه ایالتی میشیگان
- کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی
- نخستین ایرانی فارغ‌التحصیل این رشته در دانشگاه میشیگان
نکته برجسته
او از همان آغاز مسیر علمی، به‌عنوان یک پژوهشگر پیشرو در حوزه روانشناسی کودکان استثنایی شناخته شد.
۲) مسئولیت‌ها و نقش‌های ملی
- رئیس سابق دانشگاه تهران
- رئیس سابق دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
- بنیان‌گذار و نخستین رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران
- عضو شورای سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی
- رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور
- کاردار سفارت ایران در انگلستان (اوایل انقلاب)
این مسئولیت‌ها نشان می‌دهد که افروز تنها یک استاد دانشگاه نبود؛ بلکه یکی از سیاست‌گذاران اصلی روانشناسی و آموزش در ایران بوده است.
۳) افتخارات و جوایز
- چهره ماندگار روانشناسی ایران
- استاد ممتاز دانشگاه تهران (۱۳۸۸) – نخستین استاد ممتاز
- استاد نمونه دانشگاه‌های کشور (۱۳۷۳)
- جایزه سازمان بهداشت جهانی (WHO) – 2008 برای پژوهش درباره نشانگان داون
- برگزیده جایزه علمی علامه طباطبایی – بنیاد ملی نخبگان (۱۳۹۳)
۴) رویکرد علمی و فکری
۴.۱) روانشناسی بومی‌سازی‌شده
افروز از معدود روان‌شناسان ایرانی است که تلاش کرد روانشناسی را از قالب صرفاً غربی خارج کند و آن را با هویت ایرانی–اسلامی پیوند دهد.
او روانشناسی را «عامل رشد فردی، تحکیم خانواده و ارتقای سلامت روان جامعه» می‌دانست.
۴.۲) تمرکز بر خانواده
یکی از محورهای اصلی اندیشه او:
خانواده سالم = جامعه سالم
او در آثار و سخنرانی‌هایش، خانواده را مهم‌ترین نهاد تربیتی و روانی می‌دانست.
۴.۳) تربیت نسل متخصص
او بنیان‌گذار رشته‌های:
- روانشناسی تربیتی
- روانشناسی اسلامی
در دانشگاه‌های ایران بود و صدها دانشجو و استاد برجسته تربیت کرد.
۵) آثار و کتاب‌ها
در ادامه، فهرستی ساختارمند از آثار او ارائه می‌شود. هر عنوان با یک Guided Link همراه است تا بتوانید مسیر مطالعه را ادامه دهید.
۵.۱) روانشناسی کودکان و نوجوانان
- روانشناسی و تربیت کودکان و نوجوانان
- روانشناسی کودکان استثنایی
- روانشناسی کودکان عقب‌مانده ذهنی
- اختلالات یادگیری
۵.۲) خانواده و ازدواج
- روانشناسی خانواده موفق
- مبانی روان‌شناختی ازدواج
- روانشناسی رابطه‌ها
- مبانی روان‌شناختی رابطه زن و شوهر
۵.۳) سلامت روان و بهزیستی
- مبانی روان‌شناختی افسردگی
- احساس آرامش و تجربه خوشبختی
- روانشناسی کمرویی
۵.۴) حوزه‌های تربیتی و اجتماعی
- اصول و روش‌های پیشگیری از معلولیت‌ها
- فرایند جهانی شدن و چالش‌های فرهنگی
- روانشناسی شایعه
۵.۵) آثار میان‌رشته‌ای دین و روانشناسی
- روش‌های پرورش احساس مذهبی در کودکان
- حج چیست؟ حاجی کیست؟
۶) افروز در رسانه و فرهنگ
- مستند «راوی راز روان» درباره زندگی و اندیشه‌های او ساخته شده است.
- فصل دوم مجموعه «آئینه عمر» نیز بخشی را به او اختصاص داده است.
این آثار نشان می‌دهد که او نه‌تنها یک استاد دانشگاه، بلکه یک چهره فرهنگی و اجتماعی اثرگذار بوده است.
۷) جمع‌بندی
دکتر غلامعلی افروز را می‌توان چنین توصیف کرد:
- پیشگام روانشناسی تربیتی و روانشناسی اسلامی در ایران
- بنیان‌گذار سازمان نظام روانشناسی
- استاد ممتاز و چهره ماندگار
- مروج روانشناسی خانواده و سلامت روان جامعه
- اندیشمندی اخلاق‌مدار و دین‌محور
او از معدود استادانی است که توانست روانشناسی را از فضای صرفاً دانشگاهی خارج کند و آن را به زندگی مردم پیوند بزند.