Dr Dadsetan - psyedu- دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی
مادر روانشناسی نوین ایران
۱) زندگی و تحصیلات
بر اساس سند بارگذاری‌شده:
- سال و محل تولد: ۱۳۱۱ کرمانشاه / روایت دیگر: ۱ فروردین ۱۳۱۲ تهران
- وفات: ۲۲ آبان ۱۳۸۹
- رشته تخصصی: روانشناسی
- تحصیلات: دکترای روانشناسی از دانشگاه ژنو سوئیس
- استاد راهنما: ژان پیاژه – «درخشش پریرخ جوان در طول تحصیل… باعث شد ژان پیاژه… راهنمایی پژوهش و پایان‌نامهٔ دکترای او را بپذیرد.»
- بازگشت به ایران: ۱۳۳۹ در ۲۶ سالگی
نکته مهم
او تنها زن پذیرفته‌شده در دومین آزمون اعزام به خارج بود:
«در حالی‌که ۱۶ سال بیش نداشت… به عنوان تنها زن حاضر در آن پذیرفته شد.»
۲) مسئولیت‌ها و نقش‌های علمی
- عضو هیأت علمی دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
- مدیر نخستین مرکز هدایت حرفه‌ای و تحصیلی
- مدیر دفتر روانشناسی دانشگاه پلی‌تکنیک
- مدیر گروه روانشناسی دانشگاه تهران (۱۳۵۹)
- مدیر دفتر مطالعات و تحقیقات علوم انسانی دانشگاه آزاد (۱۳۷۲–۱۳۸۹)
- مدیر گروه روانشناسی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (۱۳۷۵–۱۳۸۹)
- مؤسس فصلنامه روان‌شناسان ایرانی (۱۳۸۲)
جایگاه علمی
او را «مادر روانشناسی نوین ایران» می‌نامند.
«پریرخ دادستان تأثیر بسیاری بر زبان روانشناسی نوین ایران داشت… و از اولین مؤلفان در سطح بین‌المللی بود که به دنبال تبیین روانشناسی مرضی از دیدگاه تحولی بوده‌است.»
۳) حوزه‌های تخصصی
- روانشناسی تحولی (رشد)
- روانشناسی مرضی تحولی
- روانشناسی بالینی کودک
- ارزشیابی شخصیت
- روانشناسی جنایی
- اختلال‌های زبان و بازپروری
۴) آثار مهم
بر اساس سند، بیش از ۱۵ کتاب و ۵۰ مقاله از او باقی است.
مهم‌ترین کتاب‌ها
- روانشناسی مرضی تحولی (کتاب سال ۱۳۷۱)
- اختلال‌های زبان: روش‌های تشخیص و بازپروری (کتاب برگزیده دانشگاه تهران)
- گفت‌وگوهای آزاد با ژان پیاژه
- دیدگاه پیاژه
- روانشناسی جنایی
- ۱۸ مقاله در روانشناسی
- ارزشیابی شخصیت کودکان بر اساس آزمون‌های ترسیمی
آثار انگلیسی
- Encyclopedia of Psychological Testing, Assessment & Treatment (۲ جلد، ۲۰۲۰)
- Stress Treatment and Management (۲ جلد، ۲۰۱۹)
- Jahangiri’s Psychology Dictionary (۴ جلد، ۲۰۱۸)
۵) جوایز و افتخارات
- چهره ماندگار روانشناسی (۱۳۸۱)
- برنده جایزه تحقیقات بنیادی علوم انسانی – جشنواره خوارزمی (۱۳۸۳)
- کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای روانشناسی مرضی تحول از کودکی تا نوجوانی
- چندین جایزه کتاب فصل (۱۳۸۶–۱۳۸۹)
- پژوهشگر برگزیده جامعه اسلامی پژوهشگران (۱۳۸۰)
۶) ویژگی‌های علمی و شخصیتی
- شاگرد برجسته پیاژه
- دقت و ژرف‌نگری علمی
- وفاداری به ایران (نپذیرفتن پیشنهاد پیاژه برای مدیریت مرکز شناختی نیویورک)
- پژوهشگر بسیار پُرکار
- ایستادگی در برابر بازنشستگی اجباری
«دادستان… از امضای حکم بازنشستگی امتناع ورزید و… دانشجویان گروه روانشناسی… خواستار لغو حکم بازنشستگی وی شدند.»
۷) اهمیت تاریخی
دکتر دادستان یکی از بنیان‌گذاران روانشناسی علمی و دانشگاهی ایران است.
او نخستین کسی بود که روانشناسی مرضی را از دیدگاه تحولی در ایران و حتی در سطح بین‌المللی تبیین کرد.